محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
113
آثار عجم ( فارسى )
و انشاء فرموده ، 114 جلد است . قاضى نور اللّه شوشترى ، در مجالس المؤمنين آورده : همان خريطه « 1 » كش داروى فنا ، عطّار * كه نظم اوست شفابخش عاشقان حزين مقابل عدد سوره كلام « 2 » ، نوشت * سفينههاى عزيز و كتابهاى گزين اسامى بعض از كتبش اين است : اسرارنامه ، منطق الطّير ، الهىنامه ، جوهر ذات ، تذكرة الاولياء ، مظهر العجايب ، وصيّتنامه ، لسان الغيب ، مختارنامه ، مفتاح الفتوح ، مصيبتنامه ، خسرونامه . . . اكثر آنها را اين فقير ديدهام و بعضى را حاضر دارم . گويند مولوى مذكور ، در طفوليّت به اتفاق والد خود ، در نيشابور به صحبت شيخ عطّار رسيده و شيخ ، سفارش مولوى را به والد او كرده ؛ بالجمله شيخ 114 سال عمر نموده [ و ] در فتنهء چنگيزى « 3 » - سنهء 621 - به قول صحيح به دست تركى شهيد گرديد . قبرش در نيشابور است [ و ] اين رباعى از اوست : [ 73 f ] مىپندارى كه جان توانى ديدن * اسرار همه جهان توانى ديدن هر گاه كه بينش تو گردد به كمال * كورى خود آن زمان توانى ديدن قطب الدّين حيدر مولدش « تون » « 4 » است ؛ سيّدى است جليل القدر و عظيم الشّأن ؛ سرى پر شور و دلى پر نور داشته و در تشيّعش كس را مجال گفتگو نيست ، نسبت شريفش به چند واسطه به امام موسى الكاظم - عليه السّلام - مىرسد . روزگارى در ملك تبريز اقامت فرموده ، جماعت كثيرى به سلك ارادتش در آمدند و مذهب اثنا عشرى را ترويج مىداد و جماعت مشهور به « حيدريه » را ، وى سرسلسله است و گويند صاحب خارق عادات بوده ؛ وفاتش سنهء 618 هجرى است ؛ قبرش در تبريز ، مشهور و معروف است .
--> ( 1 ) . بر وزن سفينه به معنى كيسه و هميان است كه در آن چيز نهند . ( 2 ) . مراد كلام اللّه است كه عدد سورههاى آن ، 114 ؛ بنابر اينكه سورهء فيل و سورهء قريش ، دو سوره باشد ؛ چنان كه رسم مصاحف است . ( 3 ) . پادشاهى است جبّار و معروف ؛ از سلاطين مغول كه در سنهء 599 به تخت خانى نشست و در سنهء 624 وفات نمود . ( 4 ) . به ضمّ اول ، شهرى است از خراسان و معروف است .